Τι χρειάζονται σήμερα οι πρόσφυγες;

Όλοι έχουμε δει τις εικόνες: οικογένειες να παλεύουν για τη ζωή τους σε θαλασσοδαρμένες, τρύπιες βάρκες. Παιδιά ολομόναχα σε μια ξένη χώρα. Λίγοι ήταν αυτοί ανάμεσά μας που δεν συγκινήθηκαν, ενώ μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες βοηθήσαμε τους πρόσφυγες έμπρακτα.

Τι χρειάζονται σήμερα από την πολιτεία, τις οργανώσεις και από τους απλούς πολίτες οι άνθρωποι αυτοί; Εξακολουθούν να έχουν άμεση ανάγκη τη στήριξή μας;

  © Hara Tasoglou

© Hara Tasoglou

Η Χλόη Tsernovitch, ελληνο-αμερικανίδα που ήρθε στην Ελλάδα για να βοηθήσει στην προσφυγική κρίση, δούλεψε ενάμισι χρόνο στην πρώτη γραμμή στη Λέσβο, προσφέροντας ψυχολογική υποστήριξη. Τώρα δουλεύει στην Hestia Hellas για τη στήριξη και την ομαλή ένταξη προσφύγων και μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Σίγουρα, την ρωτάμε, η βοήθεια απέναντι στον άμεσο κίνδυνο ήταν σημαντικότερη; Η απάντηση είναι αρνητική:

«Η υποστήριξη σήμερα, πολύ καιρό μετά την άφιξη των προσφύγων, είναι εξίσου σημαντική. Συχνά βλέπουμε σοβαρές αγχωτικές διαταραχές να εκδηλώνονται πολύ καιρό μετά την εγκατάστασή τους». Η Χλόη τονίζει, επίσης, την περίπτωση πολλών παιδιών - προσφύγων που ενώ σώθηκαν στα νησιά, τώρα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να «χαθούν» στις πόλεις μας.

 H Χλόη Tsernovitch, Psychosocial Support (PSS) Officer στην οργάνωση Hestia Hellas    © Marina Tomara

H Χλόη Tsernovitch, Psychosocial Support (PSS) Officer στην οργάνωση Hestia Hellas 

© Marina Tomara

Ποιος έχει το σχέδιο;

Η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχει ακόμα τεθεί σε εφαρμογή κάποιο κεντρικό κρατικό σχέδιο για την κάλυψη ακόμα και βασικών αναγκών των προσφύγων και για το πώς θα μπορέσουν να ενταχθούν ομαλά στην ελληνική κοινωνία – προς όφελος όλων μας. Οι πρωτοβουλίες των δήμων και των οργανώσεων, διεθνών και ελληνικών, καλούνται να καλύψουν ένα μεγάλο κενό, το οποίο γίνεται εντονότερο λόγω των ειδικών συνθηκών της προσφυγικής κρίσης της Μεσογείου:

«Η μεγάλη ανομοιογένεια μεταξύ των ανθρώπων που φτάνουν στις ελληνικές ακτές, κυρίως σε ό,τι αφορά την εθνικότητα, τη γλώσσα και το νομικό καθεστώς επιβάλλουν ειδικό χειρισμό», τονίζει ο Ερυθρός Σταυρός, που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα από την αρχή της προσφυγικής κρίσης. Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος απέναντι σε μεγάλες δυσκολίες, όμως «πρέπει να γίνουν και άλλα βήματα ώστε να ξεπεραστούν τα γλωσσικά και πολιτιστικά εμπόδια και οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας».

Η ροή της πληροφορίας

Κλειδί για να ξεπεραστούν τα εμπόδια είναι η σωστή ροή της πληροφορίας: να μπορεί κανείς να γνωρίζει κάθε στιγμή τι χρειάζονται οι πρόσφυγες, των οποίων οι ανάγκες μεταβάλλονται γρήγορα καθώς προστίθενται νέες πληθυσμιακές ομάδες.

Αυτός είναι ο βασικότερος λόγος για τη δημιουργία του το Κέντρου Συντονισμού του δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων (ACCMR), που συσπειρώνει 85 διεθνείς και ελληνικούς φορείς που στηρίζουν πρόσφυγες και μετανάστες, καθώς και τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου. Με ιδρυτικό δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Κέντρο λειτουργεί με τον συντονισμό του Athens Partnership, τον ανεξάρτητο οργανισμό που δημιουργήθηκε το 2015 για να χτίσει γέφυρες συνεργασίας του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, στο πλαίσιο της Αντιδημαρχίας Μεταναστών και Προσφύγων.

Νέα εργαλεία συντονισμού

Η Μαρίνα Τομαρά, συντονίστρια της Ψηφιακής Πλατφόρμας του ACCMR, εξηγεί πώς η πλατφόρμα του Κέντρου Συντονισμού μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην αποτελεσματικότερη πρόσβαση στην πληροφορία και στον καλύτερο συντονισμό των προσπαθειών: «Μέσω του accmr.gr, οποιοσδήποτε φορέας ή οργάνωση μπορεί να εγγραφεί, να ‘ανεβάζει’ τις υπηρεσίες του και να ενημερώνεται για τις υπηρεσίες των άλλων οργανισμών, καθώς και να διασυνδέεται με πιθανούς υποστηρικτές».

 Η Σωτηρία Κυριακοπούλου, Refugee and Migration Program Manager στην ActionAid Hellas   © Marina Tomara

Η Σωτηρία Κυριακοπούλου, Refugee and Migration Program Manager στην ActionAid Hellas

© Marina Tomara

Η Σωτηρία Κυριακοπούλου, Refugee and Migration Program Manager στην ActionAid Hellas, θεωρεί ότι τέτοια νέα εργαλεία είναι πολύ χρήσιμα: «Το Κέντρο Συντονισμού έχει δημιουργήσει έναν σταθερό ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ οργανώσεων και δημοτικών υπηρεσιών. Ο δήμος μας ενημερώνει για τις διαθέσιμες παροχές και οι οργανώσεις αντίστοιχα μεταφέρουμε την πληροφορία στους ωφελούμενους ώστε να τους διευκολύνουμε στην εξυπηρέτησή τους. Εμείς με τη σειρά μας μεταφέρουμε τις πληροφορίες για τις προσφυγικές ομάδες στον δήμο, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα».

Αν αναλογιστεί κανείς πόσο δύσκολο είναι συχνά να εξυπηρετηθεί ένας Έλληνας πολίτης από τις δημόσιες υπηρεσίες, μπορεί να φανταστεί πόσο ακόμα δυσκολότερο γίνεται αυτό όταν είσαι πρόσφυγας...

Τι μας ζητούν οι πρόσφυγες;

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι παρά τα προβλήματα, οι μαζικές προσπάθειες όλων μας στην κορύφωση του προσφυγικού ήταν μοναδική σανίδα σωτηρίας για πολλούς ανθρώπους. Σήμερα, πολλοί από τους νεοφερμένους έχουν πια πατήσει το πόδι τους στη νέα γη, αλλά εξακολουθούν να χρειάζονται στήριξη: έχουν ανάγκη να κατανοήσουμε τις ανάγκες τους και, μέσα από κανάλια συνεργασίας μεταξύ οργανισμών και δήμων, να κάνουμε στοχευμένες προσπάθειες για τις καλύψουμε.

   © Red Cross

© Red Cross

Βασική προϋπόθεση όμως είναι, πρώτα απόλα, να μην κουραστούμε να αντικρίζουμε την κατάστασή τους. H Χλόη, μιλώντας από την προσωπική της εμπειρία, μας λέει: «Μπροστά σε ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα, πολύ συχνά αισθανόμαστε πως όσα κι αν κάνουμε, ποτέ δεν είναι αρκετά. Όμως είναι σημαντικό να θυμόμαστε τι έχουμε προσφέρει ... Σήμερα βλέπω κόσμο που συνεχίζει να αγωνίζεται και δεν χάνει το κουράγιο του και αυτό μου δίνει αισιοδοξία!»

 

Μαζί με την Μαρίνα Τομαρά, συντονίστρια της ψηφιακής πλατφόρμας του ACCMR, μιλήσαμε με τη Σωτηρία Κυριακοπούλου, Refugee and Migration Program Manager στην ActionAid Hellas και συντονίστρια της Επιτροπής Υγείας του ACCMR, τον Ερυθρό Σταυρό, που έχει συντονιστικό ρόλο στην ίδια επιτροπή καθώς και τη Χλόη Tsernovitch, Psychosocial Support(PSS) Officer/Counsellor στην οργάνωση Hestia Hellas. Και οι τρεις οργανώσεις συμμετέχουν στο νέο Κέντρο Συντονισμού του δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων (ACCMR) που φέρνει κοντά τους διεθνείς και ελληνικούς φορείς που στηρίζουν πρόσφυγες και μετανάστες, καθώς και τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου. Το ACCMR δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2017, ξεκίνησε την λειτουργία του με 35 μέλη, ενώ σήμερα έχει φτάσει τα 85. Το Κέντρο έχει πέντε διαφορετικές επιτροπές εργασίας, που καλύπτουν τους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης, της πρόσβασης στην αγορά εργασίας, της στέγασης και της πρόσβασης σε δικαιώματα - νομική υποστήριξη. Λειτουργώντας με ιδρυτικό δωρητή το Ίδρυμα  Σταύρος Νιάρχος, το Κέντρο συντονίζεται από το Athens Partnership, τον ανεξάρτητο οργανισμό που δημιουργήθηκε το 2015 για να χτίσει γέφυρες σύμπραξης του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, ενώ λειτουργεί στο πλαίσιο της Αντιδημαρχίας Μεταναστών και Προσφύγων.

Η μεταμόρφωση συνεχίζεται έξω από το σχολείο

Το Έτσι Μαθαίνω Καλύτερα έχει ήδη μεταμορφώσει 24 σχολεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς ως και λύκεια, του δήμου Αθηναίων. Πρώτα ήρθαν οι μεγάλες αλλαγές στα κτίρια και τη διαμόρφωση των σχολικών χώρων, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν οι “Εκπαιδότοποι”, που έβαλαν τους μαθητές στο επίκεντρο, καλώντας τους να δημιουργήσουν τις δικές τους εκπαιδευτικές κατασκευές.

Τι μας περιμένει στη συνέχεια; Στον τρίτο κύκλο του προγράμματος που ξεκίνησε τον Μάρτιο, καλούμε δασκάλους και μαθητές να εκπαιδευτούν στους άξονες Εκπαίδευση-Τεχνολογία-Αρχιτεκτονική. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τον ρόλο των εφαρμοσμένων ψηφιακών τεχνολογιών στη μάθηση. Ξεχνάμε βέβαια εδώ την παθητική χρήση του υπολογιστή: η οθόνη θα γίνει αφετηρία για διάδραση και πρακτικό πειραματισμό με τη δημιουργία αντικειμένων και άλλων εφαρμογών.

 Πριν λίγες μέρες ολοκληρώθηκαν τα σεμινάρια στη μεθολογία των "Εκπαιδότοπων".

Πριν λίγες μέρες ολοκληρώθηκαν τα σεμινάρια στη μεθολογία των "Εκπαιδότοπων".

Επίκεντρο των νέων δράσεων είναι το Maker Space: το ψηφιακό εργαστήριο από το... μέλλον που έχει γίνει πραγματικότητα στο Σεράφειο του δήμου Αθηναίων, με την αποκλειστική δωρεά του ΙΣΝ και με τον συντονισμό του Athens Partnership. Το Maker Space είναι εξοπλισμένο μηχανήματα και ψηφιακά εργαλεία σχεδιασμού, εκτύπωσης και κατασκευής (laser cutters, 3d printers, CNC router, vinyl cutter κ.ά.), επιτρέποντας σε άτομα χωρίς ιδιαίτερη εξειδίκευση να κατασκευάσουν αντικείμενα καθημερινής αλλά και ειδικής χρήσης, καθώς και να πειραματιστούν με “έξυπνες” κατασκευές.

 Ξενάγηση εκπαιδευτικών στο Maker Space στο Σεράφειο του δήμου Αθηναίων.

Ξενάγηση εκπαιδευτικών στο Maker Space στο Σεράφειο του δήμου Αθηναίων.

Αμέσως μετά τις γιορτές του Πάσχα συνεχίζουμε δυναμικά με τις παρακάτω δράσεις:

- Επιμορφωτικά εργαστήρια επάνω στη χρήση του εξοπλισμού του Maker Space.

- Εκπαιδευτικά προγράμματα στην κατεύθυνση της προσέγγισης STEM για τους μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου του ΕΜΚ.

- Ανοιχτή μέρα επιστήμης και τεχνολογίας στην κατεύθυνση της προσέγγισης STEM για μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου όλου του δήμου Αθηναίων.

To Έτσι Μαθαίνω Καλύτερα είναι ένα από τα πιο καινοτόμα προγράμματα που υλοποιεί ο δήμος Αθηναίων σε σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα, με τον συντονισμό του Athens Partnership και με την αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Βασικός εταίρος του προγράμματος είναι ο Εργαστήριο Μεταβαλλόμενων Ευφυών Περιβαλλόντων του Πολυτεχνείου Κρήτης (TUC ΤΙΕ Lab) που υλοποιεί το πρόγραμμα.

Προωθώντας την ένταξη προσφύγων και μεταναστών μέσω ευκαιριών στην αγορά εργασίας

Περισσότεροι από 180 εκπρόσωποι οργανώσεων, φορέων, ιδιωτικών εταιριών καθώς και ωφελούμενων συμμετείχαν στην εκδήλωση "Ζούμε μαζί - Εργαζόμαστε μαζί", που διοργάνωσε η Επιτροπή Ανάπτυξης Δεξιοτήτων και Ενδυνάμωσης μέσω της Εργασίας - Livelihoods, του Κέντρου Συντονισμού του δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων (ACCMR). Τo ACCMR λειτουργεί από τον Ιούνιο 2017 με ιδρυτικό δωρητή το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και με τον συντονισμό του Athens Partnership και σήμερα περιλαμβάνει 80 φορείς-μέλη.

  © Marina Tomara / ACCMR

© Marina Tomara / ACCMR

Στη διοργάνωση της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23/3 στο Σεράφειο του δήμου Αθηναίων με την υποστήριξη του Europe Direct, συμμετείχαν οι οργανώσεις International Rescue Committee (IRC), Solidarity Now, Κάριτας Ελλάς, MEΤΑδραση, Praksis, Generation 2.0, Οργάνωση Γη, Εστία, Μέλισσα και Ακαδημία Επιχειρηματικότητας. Στόχος ήταν να διερευνηθεί το πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε ευκαιρίες ένταξης των μεταναστών, προσφύγων και ευπαθών κοινωνικά ομάδων μέσω της εργασίας, καθώς και τη σημασία των προσπαθειών αυτών για τη ζωή όλων των κατοίκων της Αθήνας.

“Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας είναι ένας από τους σημαντικούς πυλώνες μιας ενταξιακής διαδικασίας. Η πρόκληση για την Ελλάδα, χώρα με επίσημη ανεργία πάνω από 20%, είναι να βρει τον τρόπο να διευκολύνει την πρόσβαση στις υπό ένταξη ομάδες. Επίσης είναι σημαντικό σε αυτή την προσπάθεια οι εμπλεκόμενοι φορείς να προωθήσουν την έννοια της κοινωνικής συνοχής, ώστε να ωφεληθούν και οι κοινωνίες υποδοχής”, δήλωσε ο Αντιδήμαρχος Μεταναστών και Προσφύγων του δήμου Αθηναίων, Λευτέρης Παπαγιαννάκης.

  © Marina Tomara / ACCMR

© Marina Tomara / ACCMR

Στο πλαίσιο δύο ανοιχτών συζητήσεων στρογγυλής τράπεζας, τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι οι προσπάθειες ένταξης προσφύγων και μεταναστών είναι κάτι που αφορά την εύρυθμη ζωή ολόκληρης της πόλης, και όχι μόνο τις ομάδες αυτές. Επίσης, οι υπηρεσίες υποστήριξης πρέπει να αγκαλιάζουν όλες τις ευάλωτες ομάδες, είτε αυτές προέρχονται από προσφυγικές ροές, είτε αφορούν μόνιμους κατοίκους της πρωτεύουσας. Ακόμα, οι ευάλωτες αυτές ομάδες φέρνουν μαζί τους πολλές δεξιότητες και ταλέντα και μπορούν να συνεισφέρουν δημιουργικά στη χώρα υποδοχής.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία συντονισμού που έχει αναλάβει το ACCMR, πετυχαίνοντας μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ του δήμου Αθηναίων και των φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υποστήριξης και της ένταξης των μεταναστών και των προσφύγων. Στόχος του είναι η διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών, τόσο για την αντιμετώπιση νέων έκτακτων συνθηκών όσο και για την ομαλή ένταξη του μεταναστευτικού και προσφυγικού πληθυσμού στην πόλη της Αθήνας.

Video by solomon.gr -- Filmed by Reza Goldadi & Fanis Kollias Edited by Vassilia Sofroniou